Το Πρόγραμμα
Το πρόγραμμα «Αλιευτικός Τουρισμός & Κλιματική Αλλαγή: Προς Βιώσιμες και Καινοτόμες Πρακτικές» στοχεύει στην κατάρτιση, την ανάπτυξη ικανοτήτων και την ενδυνάμωση του κλάδου του αλιευτικού τουρισμού ώστε:
α) να υιοθετήσουν βιώσιμες πρακτικές που τους καθιστούν πιο ανθεκτικούς στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και
β) να αναλάβουν ενεργό δράση τόσο μέσω των επαγγελματικών δραστηριοτήτων τους όσο και μέσω των δράσεων που προβλέπονται από το πρόγραμμα και
γ) να λειτουργήσουν ως πρεσβευτές ευαισθητοποίησης και να συμβάλλουν στην αύξηση της επιστημονικής γνώσης για το θαλάσσιο περιβάλλον και τις πιέσεις που δέχεται.
Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα του προγράμματος «Αλιευτικός Τουρισμός & Κλιματική Αλλαγή: Προς Βιώσιμες και Καινοτόμες Πρακτικές» είναι τα εξής:
1. Καταγραφή και Ανάλυση Υφιστάμενων
Πρακτικών Αλιευτικού Τουρισμού
Ο πρώτος στόχος του προγράμματος είναι η καταγραφή των υφιστάμενων πρακτικών αλιευτικού τουρισμού και των επιπτώσεών τους σε τρεις θεματικούς άξονες που συνδέονται άρρηκτα με την κλιματική αλλαγή: 1) ξενικά είδη, 2) απώλεια οικοτόπων -ιδιαίτερα λιβαδιών Ποσειδωνίας- και 3) ρύπανση από πλαστικά.
Αυτό το πρώτο βήμα αναμένεται να οδηγήσει στην αναγνώριση και καταγραφή των επιβλαβών πρακτικών, όπως η αγκυροβόληση στην Ποσειδωνία και η χρήση πλαστικών μίας χρήσης, και στην πρόταση εναλλακτικών βιώσιμων πρακτικών για τον αλιευτικό τουρισμό.
Η καταγραφή και η ανάλυση των υφιστάμενων πρακτικών του αλιευτικού τουρισμού ξεκίνησε με την αρχή της συνεργασίας iSea και ΠΣΑΤΕΑ.
Και θα ολοκληρωθεί μέσω της διεξαγωγής ενός στρογγυλού τραπεζιού που θα λάβει χώρα στη Θεσσαλονίκη στις 13/03/2026.
2. Δημιουργία Οδηγού Καλών Πρακτικών
Ένα από τα κύρια προσδοκώμενα αποτελέσματα του προγράμματος είναι η δημιουργία οδηγού καλών πρακτικών, που θα περιλαμβάνει βιώσιμες και καινοτόμες πρακτικές που μπορούν να ακολουθήσουν οι αλιείς για την προστασία των οικοσυστημάτων και την αποφυγή βλαβερών επιπτώσεων. Ο οδηγός αυτός θα διατίθεται σε αλιείς που ήδη δραστηριοποιούνται στον αλιευτικό τουρισμό και σε όσους επιθυμούν να ξεκινήσουν τη δραστηριότητα αυτή. Ο οδηγός θα αναρτηθεί και στην ιστοσελίδα του προγράμματος.
3. Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση
Για την εκπαίδευση των επαγγελματιών αλιέων θα πραγματοποιηθούν τρία διαδικτυακά σεμινάρια (από ένα για κάθε θεματικό άξονα: ξενικά είδη, λιβάδια Ποσειδωνίας και ρύπανση από πλαστικά).
Οι παρουσιάσεις των σεμιναρίων, μαζί με το υπόλοιπο ενημερωτικό υλικό που θα παραχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος
καθώς και υλικό από προηγούμενα σχετικά προγράμματα θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του προγράμματος ώστε να είναι προσβάσιμα τόσο στους αλιείς όσο και στους επισκέπτες/τουρίστες.
4. Επιστήμη των Πολιτών: Συλλογή Δεδομένων και Παρακολούθηση
Ένα από τα σημαντικά αποτελέσματα του έργου είναι η ενίσχυση της επιστήμης των πολιτών μέσω της συμμετοχής των αλιέων σε δράσεις των παρακάτω θεματικών
Ξενικά είδη:
Εκτύπωση εκπαιδευτικού υλικού για την αναγνώριση και καταγραφή ξενικών ειδών από τους αλιείς. Η συλλογή δεδομένων θα πραγματοποιηθεί μέσω της πλατφόρμας iNaturalist, προκειμένου να εντοπιστούν και να καταγραφούν τα θαλάσσια ξενικά είδη.
Ποσειδωνία:
Συλλογή δεδομένων σχετικά με τη νεκρή Ποσειδωνία και τις αλλαγές στον κύκλο ζωής της, όπως ανθοφορία και καρποφορία, καθώς και άλλες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Ρύπανση από πλαστικά:
Συλλογή δεδομένων για τη ρύπανση από πλαστικά και μικροπλαστικά με σκοπό την ανάλυση της ρύπανσης σε 3 περιοχές της Ελλάδας: To Δέλτα του Αξιού ποταμού, την Κεφαλονιά και τον Πόρο.
4. Επιστήμη των Πολιτών: Συλλογή Δεδομένων και Παρακολούθηση
Το πρόγραμμα «Αλιευτικός Τουρισμός & Κλιματική Αλλαγή: Προς Βιώσιμες και Καινοτόμες Πρακτικές» στοχεύει στην κατάρτιση, την ανάπτυξη ικανοτήτων και την ενδυνάμωση του κλάδου του αλιευτικού τουρισμού ώστε:
α) να υιοθετήσουν βιώσιμες πρακτικές που τους καθιστούν πιο ανθεκτικούς στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και
β) να αναλάβουν ενεργό δράση τόσο μέσω των επαγγελματικών δραστηριοτήτων τους όσο και μέσω των δράσεων που προβλέπονται από το πρόγραμμα και
γ) να λειτουργήσουν ως πρεσβευτές ευαισθητοποίησης και να συμβάλλουν στην αύξηση της επιστημονικής γνώσης για το θαλάσσιο περιβάλλον και τις πιέσεις που δέχεται.
Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα του προγράμματος «Αλιευτικός Τουρισμός & Κλιματική Αλλαγή: Προς Βιώσιμες και Καινοτόμες Πρακτικές» είναι τα εξής:
5. Ενίσχυση της Δημόσιας Ευαισθητοποίησης
Η ανάπτυξη και διάδοση ενημερωτικού υλικού, όπως αυτοκόλλητα QR, φυλλάδια και αδιάβροχες καρτέλες, στα σκάφη θα ενισχύσει την ευαισθητοποίηση των τουριστών για τη βιώσιμη αλιεία και τα περιβαλλοντικά προβλήματα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
6. Διατήρηση και Υποστήριξη Μακροπρόθεσμης Ανθεκτικότητας
Το έργο επιδιώκει να δημιουργήσει ένα βιώσιμο υπόβαθρο μέσω της διαρκούς πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό και της δυνατότητας συμμετοχής σε μελλοντικές εκπαιδευτικές δράσεις. Οι αλιείς που συμμετέχουν θα έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να υιοθετούν και να προωθούν τις καλές πρακτικές και μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Το έργο αποσκοπεί στην προώθηση ενός συνεχιζόμενου κύκλου εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ αλιέων, ερευνητών και τουριστών, με στόχο την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την αειφόρο ανάπτυξη του αλιευτικού.